TÜBİTAK 2237-A
Fikri Mülkiyet Farkındalığı: Lisansüstü Öğrenciler İçin Patent Eğitimi
27-28 Kasım 2025


Etkinlik Amacı ve Kapsamı

Amaç

Bilimsel bilginin ekonomik katma değere dönüştürülmesinde fikri mülkiyet hakları, özellikle de patent sistemi, günümüz bilgi ekonomilerinde stratejik bir araç haline gelmiştir. Üniversiteler yalnızca akademik bilgi üreten değil, aynı zamanda bu bilgiyi inovatif ürün ve hizmetlere dönüştürerek ulusal kalkınmaya katkı sunan bilgi üretim merkezleri olarak konumlanmaktadır. Ancak lisansüstü düzeyde yürütülen araştırmaların önemli bir kısmı, patentlenebilirlik açısından değerlendirilmeden yalnızca bilimsel yayınlarla sonuçlandırılmakta; bu da üniversite temelli buluşların ticarileşme potansiyelini sınırlamaktadır.

Bu bağlamda, “Fikri Mülkiyet Farkındalığı: Lisansüstü Öğrenciler İçin Patent Eğitimi” başlıklı bu program; lisansüstü araştırmacıların patent bilinci ve yetkinliklerini artırarak, akademik çalışmalarını fikri mülkiyet odaklı düşünce sistemiyle yapılandırmalarını sağlamayı hedeflemektedir. Katılımcıların yalnızca literatür taramasına dayalı klasik araştırma yöntemleriyle değil, uluslararası patent veri tabanlarını etkin biçimde kullanarak teknik buluş taraması yapabilmeleri; araştırmalarını yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik kriterleri doğrultusunda değerlendirebilmeleri amaçlanmaktadır.

Belirtilen amaç doğrultusunda aşağıdaki öğrenme ve gelişim hedeflerine ulaşılması planlanmaktadır:

  • Fikri ve sınai mülkiyet haklarına ilişkin temel kavramlara hâkimiyet kazandırmak ve özellikle patent sisteminin yapısı, işleyişi ve stratejik önemi hakkında bilinç oluşturmak.
  • Espacenet, Google Patents ve WIPO gibi uluslararası patent veri tabanlarını kullanarak derinlemesine teknik araştırma yapabilme becerisi kazandırmak; doğru anahtar kelime, sınıflandırma kodu (IPC/CPC) ve başvuru stratejileriyle arama yapabilme yetkinliğini geliştirmek.
  • Katılımcıların araştırma çıktılarında patentlenebilirlik potansiyelini analiz edebilmesi için, yenilik seviyesi, buluş basamağı ve uygulanabilirlik gibi ölçütleri değerlendirme becerisi kazandırmak.
  • Akademik projelerle patent süreçleri arasındaki bağı güçlendirmek amacıyla, TRL (Technology Readiness Level) gibi teknoloji olgunluk kavramlarına hâkimiyet kazandırmak ve araştırma sonuçlarının ticarileşme aşamasına kadar olan yolculuğuna stratejik bakış açısı kazandırmak.
  • Tasarım odaklı düşünme ve girişimcilik perspektifinden, teknolojik sorunlara yaratıcı çözüm üretebilen, iş modeli geliştirme araçlarını kullanabilen ve bu çıktıları ticarileşebilir patent başvurularına dönüştürebilen bir yetkinlik seti kazandırmak.
  • Patent tarifnamesi, istemler ve özet yazımı gibi teknik yazım becerilerini uygulamalı atölye çalışmaları ile geliştirmek; katılımcıların kendi araştırmalarına ait örnek metinler üretmelerini sağlamak.

Belirtilen hedefler doğrultusunda bu kapsamlı eğitim programı, lisansüstü öğrencilerin akademik araştırmalarını sadece bilimsel birikim olarak değil, aynı zamanda ekonomik ve toplumsal değere dönüşebilecek somut teknoloji çıktıları olarak değerlendirmelerini sağlayacaktır. Fikri mülkiyet hakları alanında sağlam temeller üzerine inşa edilen bu farkındalık ve beceri seti, katılımcıların hem bireysel akademik kariyerlerinde hem de ülkemizin inovasyon ekosisteminde aktif rol almalarını teşvik edecek; üniversitelerin teknoloji üretim ve ticarileştirme kapasitelerini artırarak milli teknoloji hamlesine güçlü bir katkı sunacaktır.

Kapsam

“Fikri Mülkiyet Farkındalığı: Lisansüstü Öğrenciler İçin Patent Eğitimi” başlıklı bu etkinlik, Bayburt Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenecek olup, Bayburt başta olmak üzere çevre illerdeki (Erzurum, Trabzon, Gümüşhane, Rize, Artvin gibi) üniversitelerin lisansüstü düzeyde öğrenim gören yüksek lisans ve doktora öğrencilerinden oluşan 30 kişilik bir katılımcı grubu ile yürütülecektir.

Eğitim, katılımcıların disiplinler arası araştırmalarını sınai mülkiyet perspektifiyle değerlendirme, patent potansiyeli taşıyan fikirleri sistematik bir yaklaşımla ortaya çıkarma ve araştırma çıktılarının ticarileştirilebilirliğini artırma becerisi kazanmalarını hedefleyen iki günlük yoğunlaştırılmış bir program şeklinde planlanmıştır. Eğitim süreci, teorik altyapı kazandıran sunumlar ile birebir uygulamalı çalışmaların harmanlandığı, interaktif ve katılımcı odaklı bir yapıdadır.

1. Gün Kapsamı: Eğitimin ilk gününde, katılımcılara fikri mülkiyet haklarının temel kavramları, özellikle patent, faydalı model, tasarım, marka ve telif hakkı gibi koruma araçlarının kapsamları, başvuru kriterleri ve uygulama örnekleri sunulacaktır. Patent türleri, başvuru süreci, IPC ve CPC sınıflandırma sistemleri gibi konulara ilişkin temel bilgiler aktarıldıktan sonra, lisansüstü tez ve proje yazım süreçlerinde fikri mülkiyetin yeri ve patent içeren proje örnekleri ile kuramsal bilgiler uygulama temelli içeriklerle desteklenecektir.

Ayrıca, girişimcilik kavramı, üniversite öğrencileri için girişimciliğin yolları, iş modeli oluşturma araçları gibi temel konuların yanı sıra endüstriyel tasarımın tescil süreci, tasarım stratejileri, koruma yolları da ele alınacaktır. Günün ikinci yarısında, tasarım odaklı düşünce ile patent fikri geliştirme eğitimi sunularak katılımcıların ihtiyaç analizi, çözüm üretimi ve bu çözümlerin patent fikrine dönüştürülme süreçlerine aktif katılımı sağlanacaktır. Günün sonunda, vaka analizi temelli uygulamalarla gerçek problemler üzerinden patentlenebilirlik değerlendirmesi yapılacak, katılımcıların teknik çözüm üretme ve özgünlük analizi konularında deneyim kazanmaları desteklenecektir.

2. Gün Kapsamı: İkinci gün, uygulama odaklı ve ileri düzey patent becerilerinin geliştirilmesine ayrılmıştır. Katılımcılar, Espacenet, Google Patents, WIPO gibi uluslararası patent veri tabanlarında tarama yapmayı öğrenerek, anahtar kelime bazlı, sınıflandırma kodu (IPC/CPC) bazlı ve başvuru sahibi bazlı patent araştırma yöntemlerini birebir uygulama ile deneyimleyeceklerdir. Ayrıca, TRL (Technology Readiness Level) kavramı anlatılarak akademik proje çıktılarının olgunluk seviyesi üzerinden patent sistemine nasıl entegre edilebileceği aktarılacaktır.

İkinci günün uygulamalı bölümlerinde, patent tarifnamesi yazımı, istemlerin oluşturulması, özet yazımı gibi teknik yazım bileşenleri üzerinde çalışılacak; eğitmenlerin rehberliğinde bireysel ve grup olarak örnek patent metinleri oluşturulacaktır. Aynı zamanda TradeMap platformu üzerinden uluslararası pazar analizleri ve rekabet haritalama çalışmaları yürütülerek, katılımcıların buluşlarını hangi ülke pazarlarında koruma altına almaları gerektiği konusunda stratejik öngörü geliştirmeleri sağlanacaktır.

Günün sonunda, katılımcılar tarafından hazırlanan patent taslakları grup sunumlarıyla değerlendirilecek, eğitmenler tarafından geri bildirim verilecek ve eksikliklerin geliştirilmesi sağlanacaktır. Eğitim, genel değerlendirme ve katılım belgelerinin takdimi ile tamamlanacaktır.


Etkinlik Yeri ve Programı

Eğitim programı, Bayburt Üniversitesi Dedekorkurt Kampüsü Prof. Dr. Gökhan Budak Konferans Salonu’nda gerçekleştirilecektir. Salon; modern teknik donanımı, ses-görüntü sistemleri ve interaktif panelleriyle etkin bir öğrenme ortamı sunmaktadır.

Katılımcıların ve eğitmenlerin konaklaması Bayburt Üniversitesi Konukevi’nde sağlanacaktır. Konukevinde yeterli kapasite bulunmaması durumunda şehir merkezindeki otellerden destek alınacaktır.

Başvuru sürecinde karşılaşabileceğiniz sorunları tto@bayburt.edu.tr adresine iletebilirsiniz.

Etkinlik Programı için tıklayınız...

Etkinliğe başvuru yapmak için Başvuru Formunu doldurup ilgili belgeleri online olarak eklemeniz gerekmektedir. Başvuru Formu için tıklayınız...


Eğitmenler

Prof. Dr. Enes DERTLİ – İstanbul Teknik Üniversitesi, Kimya-Metalurji Fakültesi, Gıda Mühendisliği
Doç. Dr. Didem GÜLERYÜZ ÖZDEN – Bayburt Üniversitesi, Uygulamalı Bilimler Fakültesi, Yönetim Bilişim Sistemleri
Öğr. Gör. Beril DEĞERMENCİ – Karadeniz Teknik Üniversitesi, Teknoloji Transferi Uygulama ve Araştırma Merkezi, Patent Araştırmaları ve Buluş Bildirimi Uzmanı
Öğr. Gör. Gözde SAĞLAM – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTO, Patent Tescili ve Ticarileştirme Uzmanı
Öğr. Gör. Hülya SABIR – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTM FSMH ve Lisanslama Hizmetleri Birimi, Patent Seminerleri ve Proje Eğitmeni
Öğr. Gör. Kerim SÖNMEZ – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTM FSMH Yönetimi ve Lisanslama Birimi, Koordinatör ve PATLIB Uzmanı
Öğr. Gör. M. Serhat ÜNVER – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTO, Girişimcilik ve Üniversite-Sanayi İş Birliği Uzmanı
Uzman Eren YILMAZ – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTM Girişimcilik ve Şirketleşme Hizmetleri, TÜBİTAK Programları Koordinatörü
Öğr. Gör. Mehmet Asif ALAN – Bayburt Üniversitesi, Teknoloji Transfer Ofisi
Öğr. Gör. Murat AKPINAR – Bayburt Üniversitesi, Sosyal Bilimler MYO, Mahkeme Büro Hizmetleri
Edip Deha BİLİR – Patent ve Marka Vekili

Düzenleme Kurulu

Prof. Dr. Enes DERTLİ – İstanbul Teknik Üniversitesi, Kimya-Metalurji Fakültesi, Gıda Mühendisliği
Doç. Dr. Didem GÜLERYÜZ ÖZDEN – Bayburt Üniversitesi, Uygulamalı Bilimler Fakültesi, Yönetim Bilişim Sistemleri
Öğr. Gör. Beril DEĞERMENCİ – Karadeniz Teknik Üniversitesi, Teknoloji Transferi Uygulama ve Araştırma Merkezi, Patent Araştırmaları ve Buluş Bildirimi Uzmanı
Öğr. Gör. Gözde SAĞLAM – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTO, Patent Tescili ve Ticarileştirme Uzmanı
Öğr. Gör. Hülya SABIR – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTM FSMH ve Lisanslama Hizmetleri Birimi, Patent Seminerleri ve Proje Eğitmeni
Öğr. Gör. Kerim SÖNMEZ – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTM FSMH Yönetimi ve Lisanslama Birimi, Koordinatör ve PATLIB Uzmanı
Öğr. Gör. M. Serhat ÜNVER – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTO, Girişimcilik ve Üniversite-Sanayi İş Birliği Uzmanı
Uzman Eren YILMAZ – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTM Girişimcilik ve Şirketleşme Hizmetleri, TÜBİTAK Programları Koordinatörü
Öğr. Gör. Mehmet Asif ALAN – Bayburt Üniversitesi, Teknoloji Transfer Ofisi
Öğr. Gör. Murat AKPINAR – Bayburt Üniversitesi, Sosyal Bilimler MYO, Mahkeme Büro Hizmetleri
Edip Deha BİLİR – Patent ve Marka Vekili

Yerel Düzenleme Kurulu

Prof. Dr. Mutlu TÜRKMEN – Bayburt Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Antrenörlük Eğitimi
Doç. Dr. Didem GÜLERYÜZ ÖZDEN – Bayburt Üniversitesi, Uygulamalı Bilimler Fakültesi, Yönetim Bilişim Sistemleri
Doç. Dr. Hümeyra İSPİRLİ – Bayburt Üniversites, Mühendislik Fakültesi, Gıda Mühendisliği, Gıda Teknolojisi
Dr. Öğr. Üyesi Mine IŞIK – Bayburt Üniversitesi, Sosyal Bilimler MYO, Finans Bankacılık ve Sigortacılık, Bankacılık ve Sigortacılık
Öğr. Gör. Mehmet Asif ALAN – Bayburt Üniversitesi, Teknoloji Transfer Ofisi
Öğr. Gör. Mehmet Memiş – Bayburt Üniversitesi, Teknoloji Transfer Ofisi
Öğr. Gör. Murat AKPINAR – Bayburt Üniversitesi, Bayburt Üniversitesi, Sosyal Bilimler MYO, Mahkeme Büro Hizmetleri
Arş. Gör. Burak AŞKIN – Bayburt Üniversitesi, Uygulamalı Bilimler Fakültesi, Yönetim Bilişim Sistemleri

Bilim Kurulu

Doç. Dr. Didem GÜLERYÜZ ÖZDEN – Bayburt Üniversitesi, Uygulamalı Bilimler Fakültesi, Yönetim Bilişim Sistemleri
Prof. Dr. Enes DERTLİ – İstanbul Teknik Üniversitesi, Kimya-Metalurji Fakültesi, Gıda Mühendisliği
Öğr. Gör. Beril DEĞERMENCİ – Karadeniz Teknik Üniversitesi, Teknoloji Transferi Uygulama ve Araştırma Merkezi, Patent Araştırmaları ve Buluş Bildirimi Uzmanı
Öğr. Gör. Gözde SAĞLAM – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTO, Patent Tescili ve Ticarileştirme Uzmanı
Öğr. Gör. Hülya SABIR – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTM FSMH ve Lisanslama Hizmetleri Birimi, Patent Seminerleri ve Proje Eğitmeni
Öğr. Gör. Kerim SÖNMEZ – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTM FSMH Yönetimi ve Lisanslama Birimi, Koordinatör ve PATLIB Uzmanı
Öğr. Gör. M. Serhat ÜNVER – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTO, Girişimcilik ve Üniversite-Sanayi İş Birliği Uzmanı
Uzman Eren YILMAZ – Karadeniz Teknik Üniversitesi, TTM Girişimcilik ve Şirketleşme Hizmetleri, TÜBİTAK Programları Koordinatörü
Öğr. Gör. Mehmet Asif ALAN – Bayburt Üniversitesi, Teknoloji Transfer Ofisi
Öğr. Gör. Murat AKPINAR – Bayburt Üniversitesi, Sosyal Bilimler MYO, Mahkeme Büro Hizmetleri
Edip Deha BİLİR – Patent ve Marka Vekili

Katılımcı Profili ve Seçim Kriterleri

Bilimsel Eğitim Etkinlikleri Destekleme Programı kapsamında gerçekleştirilecek etkinlikte, ele alınacak konu başlığı ve hedeflenen kazanımlar doğrultusunda, hedef kitlenin özenle seçilmesi temel ilke olarak benimsenmiştir. Bu doğrultuda, etkinlikten toplam 30 lisansüstü öğrencinin yararlanması planlanmaktadır.

Katılımcı seçiminde yalnızca akademik yeterlilik değil, bölgesel kapsayıcılık da ön planda tutulacaktır. Bu kapsamda, özellikle Bayburt başta olmak üzere çevre illerdeki (Erzurum, Erzincan, Gümüşhane, Trabzon vb.) üniversitelerden gelecek başvurulara açık bir şekilde öncelik verilecek; böylece bölgesel çeşitliliğin ve akademik etkileşimin artırılması hedeflenecektir.

Hedef Kitle Profili:

Katılımcılar; mühendislik, fen, sağlık ve sosyal bilimler alanlarında yurt içinde lisansüstü (yüksek lisans veya doktora) öğrenimine devam eden öğrenciler arasından seçilecektir. Etkinlik, katılımcıların fikrî mülkiyet, buluş geliştirme ve patent süreçlerine yönelik bilgi ve farkındalıklarını artırmayı amaçladığından, belirli düzeyde akademik hazırlık ve teknik altyapıya sahip olmaları beklenmektedir.

Katılımcı Seçiminde Dikkate Alınacak Kriterler:

  1. Adayların TÜBİTAK ARBİS sistemine kayıtlı olması şarttır.
  2. Adayların mühendislik, fen, sağlık veya sosyal bilimler alanlarında, Türkiye'deki bir üniversitede lisansüstü öğrenim görüyor olması gerekmektedir.
  3. Katılımcıların öğrenim gördükleri alana ilişkin bir buluş fikrine sahip olması beklenmektedir.
  4. Adayların daha önce Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde herhangi bir patent, faydalı model veya tasarım başvurusu yapmamış olması gerekmektedir.
  5. Katılımcıların daha önce TÜBİTAK 2237-A destekli etkinliklere en fazla üç kez katılmış olması gerekmektedir. Bu etkinliğe ilk kez başvuracak adaylara öncelik tanınacaktır.
  6. Kadın-erkek dağılımında dengeli bir katılımın sağlanmasına özen gösterilecektir.
  7. Katılımcıların, OHAL kapsamında çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnameler uyarınca kamu görevinden, meslekten veya ilgili kurumların teşkilatından çıkarılmamış olması gerekmektedir.
  8. Farklı üniversiteler, şehirler ve bölgelerden katılım sağlanmasına önem verilecektir.
  9. Etkinlik içeriğiyle örtüşecek şekilde, Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde veya teknoparklarda çalışan lisansüstü öğrenciler başvuruda bulunmaları halinde öncelikli olarak değerlendirilecektir (5746 ve 4691 sayılı kanunlar kapsamında).

Bu ölçütler çerçevesinde yapılacak değerlendirme sonucunda, etkinliğin hedefleriyle uyumlu, farklı bölgelerden, nitelikli ve motive katılımcıların seçilmesi hedeflenmektedir.

Başvuru Fazlalığı Durumunda Seçim Kriterleri:

Eğer 30'dan fazla başvuru alınırsa, aşağıdaki puanlama sistemi kullanılacaktır:

YÖKDİL/YDS veya eşdeğer sınav puanı:

ALES puanı:

Başvurular, toplam puana göre sıralanarak değerlendirilecektir. En yüksek puanı alan adaylar asil listeye, sonraki adaylar ise yedek listeye alınacaktır. Asil listedeki katılımcılardan feragat eden olması durumunda, yedek listedeki adaylar sırasıyla davet edilecektir.

Etkinliğe başvuru yapmak için Başvuru Formunu doldurup ilgili belgeleri online olarak eklemeniz gerekmektedir. Başvuru Formu için tıklayınız...


İletişim

Etkinlik Koordinatörü ve Düzenleme Kurulu Başkanı
Doç. Dr. Didem GÜLERYÜZ ÖZDEN
Bayburt Üniversitesi
Uygulamalı Bilimler Fakültesi/ Teknoloji Transfer Ofisi
E-Posta: dguleryuz@bayburt.edu.tr