İklim değişikliği; kuraklık, yüksek ve düşük sıcaklıklar, tuzluluk, aşırı yağışlar ve toprak kalitesindeki bozulmalar gibi abiyotik stres faktörlerinin sıklığını ve şiddetini artırarak tarımsal üretimin sürdürülebilirliği ve gıda güvenliği açısından önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Bu değişimler, bitkilerde su ve osmotik dengenin bozulması, reaktif oksijen türlerinin (ROS) birikimi, fotosentetik kapasitenin azalması, metabolik süreçlerin değişmesi ve büyüme-gelişme performansının düşmesi gibi çok yönlü fizyolojik ve moleküler sonuçlara yol açmaktadır.
Bu çerçevede etkinliğin temel amacı; iklim değişikliğine adaptasyonda bitki stres fizyolojisinin bilimsel temellerini, yeni nesil biyoteknolojik araçları, moleküler ve omik analizleri, in vitro doku kültürü uygulamalarını, yüksek verimli fenotipleme teknolojilerini, bitki besleme ve priming stratejilerini, organik tarım ve sürdürülebilir yetiştiricilik yaklaşımlarını disiplinler arası bir eğitim modeli içerisinde ele almaktır.
Etkinlik kapsamında katılımcıların; bitkilerin abiyotik streslere verdiği fizyolojik, biyokimyasal, anatomik ve moleküler yanıtları değerlendirebilmeleri, uygun analiz ve teknoloji yöntemlerini seçebilmeleri ve elde edilen bilimsel verileri iklim değişikliğine uyumlu tarımsal uygulamalara dönüştürebilmeleri hedeflenmektedir.
Teorik derslerin yanı sıra in silico biyoinformatik uygulamaları, Real-Time qPCR ve omik veri analizleri, vaka çalışmaları, mikroskobik ve morfometrik incelemeler, dijital fenotipleme uygulamaları, grup çalışmaları ve disiplinler arası proje geliştirme çalışmaları gerçekleştirilecektir.
Etkinlik, bitki stres fizyolojisi ile yeni nesil biyoteknoloji ve sürdürülebilir tarım uygulamalarını ortak bir iklim adaptasyonu ekseninde bir araya getiren yedi temel tematik alandan oluşmaktadır.
Kuraklık, tuzluluk, sıcaklık stresi ve diğer abiyotik stres koşullarında bitkilerde meydana gelen fizyolojik ve biyokimyasal değişimler ele alınacaktır. Su ilişkileri, osmotik regülasyon, stomatal iletkenlik, fotosentez, ROS oluşumu, antioksidan savunma sistemleri, osmolitler ve stres hormonları incelenecek; stres yanıtında görev alan transkripsiyon faktörleri ve hücresel sinyal ağları değerlendirilecektir.
İklim değişikliğine dayanıklı bitki genotiplerinin geliştirilmesinde kullanılan CRISPR/Cas9, RNAi ve transgenik yaklaşımlar ele alınacaktır. sgRNA tasarımı, hedef gen belirleme, off-target analizleri, gen ifadesinin düzenlenmesi ve genom düzenleme teknolojilerinin kullanım olanakları ile sınırlılıkları örnekler üzerinden değerlendirilecektir.
Transkriptomik ve metabolomik verilerin bitki stres araştırmalarında kullanımı incelenecektir. Nükleik asit kalite kontrolü, primer tasarımı, Real-Time qPCR deney tasarımı, referans gen seçimi ve gen ifade analizlerinin yanı sıra NCBI, Ensembl Plants ve Phytozome gibi veri tabanları kullanılarak in silico biyoinformatik analizler ve CRISPR hedef tasarımı uygulamaları gerçekleştirilecektir.
Doku kültürü tekniklerinin iklim streslerine dayanıklı bitki materyallerinin geliştirilmesindeki rolü ele alınacaktır. PEG ve NaCl gibi stres faktörlerinin kullanıldığı in vitro stres modelleri, somaklonal varyasyon, seleksiyon, rejenerasyon ve moleküler belirteçlerin kullanımı üzerinde durulacaktır.
Abiyotik stres koşullarında bitkilerde meydana gelen anatomik ve morfolojik adaptasyonlar incelenecektir. Stomatal yoğunluk, kütikula yapısı, ksilem özellikleri ve diğer morfometrik göstergelerin yanı sıra PAM klorofil floresansı, termal görüntüleme, gaz değişimi ve hiperspektral görüntüleme gibi tahribatsız fenotipleme teknolojilerinin kullanım alanları ele alınacaktır.
Bitki besin elementlerinin stres toleransındaki rolü, besin-tuzluluk etkileşimleri, iyileştirici mineral besleme, tohum ve bitki primingi, biyostimülan uygulamaları ve hidroponik sistemlerde besin çözeltisi optimizasyonu değerlendirilecektir.
Bununla birlikte organik tarım, toprak sağlığı, ekolojik denge ve sürdürülebilir yetiştiricilik sistemlerinin iklim değişikliğine adaptasyondaki rolü bütüncül bir yaklaşımla ele alınacaktır.
Genom düzenlenmiş ve transgenik bitkilere ilişkin biyogüvenlik, çevre güvenliği, fikri mülkiyet, çeşit tescili ve bilimsel etik konuları değerlendirilecektir.
Ayrıca katılımcıların iklim değişikliği ve bitki stresleri konusunda TÜBİTAK ve uluslararası destek programlarına yönelik proje fikri geliştirme, hipotez oluşturma, yöntem kurgulama ve risk yönetimi becerilerinin geliştirilmesi hedeflenecektir.
Etkinlik, 01-02-03 Şubat 2027 tarihleri arasında Bayburt Üniversitesi ev sahipliğinde, Prof. Dr. Gökhan Budak Konferans Salonu ile üniversitemiz bünyesindeki bilişim, biyoinformatik ve araştırma laboratuvarlarında yüz yüze gerçekleştirilecektir.
Etkinlik süresince şehir dışından katılacak ve konaklama desteği sağlanması uygun görülen eğitmenler ile araştırmacılar, Bayburt Üniversitesi Konukevi'nde misafir edilecektir.
Konaklama giderleri, TÜBİTAK BİDEB Bilimsel Eğitim Etkinlikleri Destek Programı bütçe esasları doğrultusunda ve uygun görülen ödenek kapsamında karşılanacaktır. Bayburt Üniversitesi bünyesinden etkinliğe katılacak katılımcılar için konaklama desteği verilmeyecektir.
Etkinlik Programı için tıklayınız...
Prof. Dr. Burcu SEÇKİN DİNLER – Sinop Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü
Prof. Dr. Erdoğan ÖZTÜRK – Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi
Prof. Dr. Taşkın POLAT – Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi
Prof. Dr. Volkan GÜL – Bayburt Üniversitesi, Aydıntepe Meslek Yüksekokulu
Doç. Dr. Bülent BAYRAKTAR – Bayburt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi
Doç. Dr. Sefer DEMİRBAŞ – Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi
Doç. Dr. Ömer ELKIRAN – Sinop Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu
Doç. Dr. Fırat SEFAOĞLU – Kastamonu Üniversitesi, Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi
Dr. Öğr. Üyesi Ediz BOZ – Bayburt Üniversitesi, Aydıntepe Meslek Yüksekokulu
Öğr. Gör. Dr. Gökşad Cemil KOTAN – Hitit Üniversitesi, Alaca Avni Çelik Meslek Yüksekokulu
Dr. Hatice ÇETİNKAYA – Sinop Üniversitesi
Prof. Dr. Burcu SEÇKİN DİNLER – Sinop Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü
Prof. Dr. Erdoğan ÖZTÜRK – Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü
Prof. Dr. Taşkın POLAT – Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü
Prof. Dr. Mutlu TÜRKMEN – Bayburt Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi
Prof. Dr. Volkan GÜL – Bayburt Üniversitesi, Aydıntepe Meslek Yüksekokulu
Doç. Dr. Bülent BAYRAKTAR – Bayburt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi
Doç. Dr. Fırat SEFAOĞLU – Kastamonu Üniversitesi, Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi, Genetik ve Biyomühendislik
Dr. Öğr. Üyesi Ediz BOZ – Bayburt Üniversitesi, Aydıntepe Meslek Yüksekokulu
Öğr. Gör. Dr. Gökşad Cemil KOTAN – Hitit Üniversitesi, Alaca Avni Çelik Meslek Yüksekokulu, Veterinerlik Bölümü
Prof. Dr. Erdoğan ÖZTÜRK – Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi
Prof. Dr. Taşkın POLAT – Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi
Prof. Dr. Burcu SEÇKİN DİNLER – Sinop Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü
Prof. Dr. Volkan GÜL – Bayburt Üniversitesi
Doç. Dr. Bülent BAYRAKTAR – Bayburt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi
Doç. Dr. Fırat SEFAOĞLU – Kastamonu Üniversitesi, Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi
Öğr. Gör. Dr. Gökşad Cemil KOTAN – Hitit Üniversitesi, Alaca Avni Çelik Meslek Yüksekokulu
Prof. Dr. Volkan GÜL – Bayburt Üniversitesi, Aydıntepe MYO, Gıda İşleme Bölümü
Doç. Dr. Bülent BAYRAKTAR – Bayburt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi
Dr. Öğr. Üyesi Ediz BOZ – Bayburt Üniversitesi, Aydıntepe MYO, Gıda İşleme Bölümü
Etkinliğe kabul edilecek adayların aşağıda belirtilen nesnel ve doğrulanabilir koşulları taşıması gerekmektedir:
Etkinliğe kontenjanın üzerinde başvuru yapılması durumunda adaylar şeffaf, nesnel ve ölçülebilir bir puanlama sistemine göre değerlendirilecektir.
| Değerlendirme Ölçütü | Puan |
|---|---|
| Öğrenim veya çalışma alanının etkinlikle uyumu | 25 |
| Motivasyon ve akademik ilgi | 25 |
| Akademik başarı | 20 |
| Bilimsel ve sosyal etkinlik deneyimi | 15 |
| Etkinlik kazanımlarını aktarma potansiyeli | 15 |
| Toplam | 100 |
Daha önce bir TÜBİTAK projesinde görev almamış olmak başvuruya engel oluşturmayacak ve adayın değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmayacaktır. Proje deneyimi; öğrenci topluluğu çalışmaları, bilimsel etkinliklere katılım, araştırma, bildiri, gönüllülük ve sosyal sorumluluk faaliyetleriyle birlikte değerlendirilecektir. Böylece özellikle lisans öğrencilerinin önceki proje deneyimine sahip olmamaları nedeniyle dezavantajlı duruma düşmeleri önlenecektir.
Puan eşitliği durumunda sırasıyla alan uyumu, motivasyon ve akademik başarı puanları dikkate alınacaktır. Eşitliğin devam etmesi hâlinde farklı üniversite, bölüm, öğrenim düzeyi, coğrafi bölge ve cinsiyet dağılımında dengeli temsil gözetilecektir. Değerlendirme sonucunda asil ve yedek katılımcı listeleri oluşturulacaktır.
Başvurular, etkinliğin resmî internet sayfasında yer alan başvuru formu aracılığıyla alınacaktır. Adayların, etkinlik web sayfasında bulunan Etkinlik Başvuru Formu'nu eksiksiz doldurup imzalayarak, gerekli belgelerle birlikte volkangul@bayburt.edu.tr adresine göndermeleri gerekmektedir.
Başvurular, etkinlik yürütücüsü ve yardımcı personel koordinatörlüğünde, belirlenen değerlendirme ölçütleri doğrultusunda titizlikle incelenecek ve değerlendirme sonucunda asil ve yedek katılımcı listeleri oluşturulacaktır. Asil ve yedek katılımcılar, etkinlik başlangıç tarihinden en az 15 gün önce e-posta yoluyla bilgilendirilecektir. Asil katılımcıların belirlenen süre içerisinde katılım durumlarını teyit etmeleri gerekmektedir. Süresi içerisinde katılım teyidi vermeyen veya etkinliğe katılamayacağını bildiren adayların yerine, başarı sıralaması dikkate alınarak yedek adaylar davet edilecektir.
|
|